PRZEDSTAWIENIE, AKT PO AKCIE
Kultowe przedstawienie Siam Niramit Phuket: trzy akty, akt po akcie
Bliższe spojrzenie na to, co dokładnie przedstawia każda scena Podróży do Zaczarowanego Królestwa Syjamu — od dawnych krain Syjamu po tajskie niebo, piekło i święta.
Zobacz terminy Siam Niramit na GetYourGuide ↗Najpierw teatr, lekcja historii drugoplanowo
Siam Niramit nie stara się uczyć historii Tajlandii w porządku chronologicznym — buduje nastrój. Każdy z trzech aktów to samodzielne widowisko, w którym kostiumy, taniec, muzyka i światło, a nie dialogi, niosą opowieść, dzięki czemu przejście od królestw sprzed wieków, przez buddyjską kosmologię, po współczesne święto nigdy nie przypomina wykładu. Świadomość, do czego zmierza każdy akt — najpierw miejsce, potem wiara, na końcu celebracja — ułatwia nadążanie za szybkimi zmianami scen, zwłaszcza jeśli to Twoje pierwsze spotkanie z tajską tradycją sceniczną, i zamienia to, co mogłoby wydawać się niespójnym przepychem, w strukturę, którą bez trudu śledzisz z własnego miejsca.
Akt I: dawny Syjam, region po regionie
Pierwsza scena prowadzi przez prawdziwą geografię historyczną, a nie jedną linię fabularną. Otwiera się w północnym królestwie Lanna, państwie ludu Tai założonym pod koniec XIII wieku, którego stolica ostatecznie osiadła w Chiang Mai w 1296 roku – ukazanym tutaj podczas oddawania czci w świątyni. Następnie przenosi się na południe, do nadmorskiej sceny handlowej, dalej na wschód, do Isaan z kamieniarstwem inspirowanym kulturą Khmerów i budzącymi się do życia rzeźbami apsar, by wreszcie dotrzeć do Ajutthai – królestwa poprzecinanego kanałami, które dominowało nad Syjamem od lat 50. XIV wieku aż do upadku w 1767 roku i gościło kupców portugalskich, holenderskich, perskich oraz chińskich – wystawionego tu z królewską procesją łodzi sunącą po wodzie.
Akt II: Trzy Światy Tajskiej Wierzeń
Drugi akt odchodzi od historii w stronę kosmologii, luźno nawiązując do Traiphum — wielowiekowego tajskiego tekstu buddyjskiego opisującego wszechświat jako trzy światy rozmieszczone wokół kosmicznej góry. Na scenie staje się to ognistym piekłem rządzonym przez jego króla, mitycznym lasem Himmapan, który tajska tradycja umieszcza na granicy między światem ludzkim a boskim, oraz niebem, gdzie istoty niebiańskie tańczą wśród chmur. To akt z największymi technicznymi fajerwerkami widowiska — od ognia i dymu w podziemnym świecie po akrobatów powietrznych symbolizujących lot między krainami — i zwykle to właśnie ta część zostaje w pamięci widzów najdłużej po spektaklu.
Akt III: festiwale, które domykają historię
Finał przenosi się w czasy współczesne, pokazując, jak Tajowie obchodzą kalendarzowe święta dziś, nie tylko w przeszłości. Pojawia się Songkran – kwietniowe święto wody, znane dziś na całym świecie z ulicznych ochlapyw, ale zakorzenione w wizytach w świątyniach, czynieniu zasług i błogosławieniu starszych; Phi Ta Khon – procesja w maskach duchów z prowincji Loei, związana z buddyjską opowieścią o jednym z poprzednich wcieleń Buddy; a całość zamyka Loy Krathong, kiedy to w noc pełni dwunastego miesiąca księżycowego na wodę spuszcza się małe łódeczki z liści bananowca, by oddać cześć bogini wody i prosić ją o wybaczenie za jej zanieczyszczanie – odtworzone tu jako dryfujące po jeziorze wypełniającym scenę łodzie ze świecami.
Dlaczego w tym filmie prawie nie ma dialogów mówionych
Spektakl został stworzony z myślą o publiczności, która nie mówi jednym językiem, a każdego wieczoru na widowni zasiada nierzadko kilkanaście narodowości. Narracja jest ograniczona do minimum – krótkie, wielojęzyczne napisy oraz angielski komentarz prowadzą wątki między scenami, podczas gdy sama opowieść opiera się na ruchu, muzyce i scenografii, a nie na słowach. To świadomy wybór teatru, który gra dla w większości międzynarodowej publiczności każdego wieczoru przez cały tydzień, i w dużej mierze dlatego przedstawienie jest czytelne nawet wtedy, gdy zdążysz wychwycić tylko ułamek napisów w trakcie zmieniających się scen.
Co warto zobaczyć, scena po scenie
Kilka chwil nagrody czeka na tych, którzy spojrzą uważniej niż na oczywiste widowiskowe elementy. Obserwuj zmiany kostiumów między królestwami w akcie I, inscenizowane na tyle szybko, że warto zerkać zarówno na kulisy, jak i na środek sceny; zwróć uwagę na zmianę koloru i temperatury światła, gdy akt II przenosi się z piekła do nieba — to ona w dużej mierze buduje emocje, zanim jakikolwiek element scenografii się poruszy; i skup się na narastającym napięciu przed finałem, gdy wykonawcy i ukryte mechanizmy przygotowują przedscenie do efektów wodnych zamykających akt III — przejście, którego większość osób odwiedzających po raz pierwszy w ogóle nie zauważa.